دوشنبه 11 ارديبهشت 1396 | 4. شعبان 1438 | May 1 2017
پیروزی بدون خونریزی
گفت‌وگو با دکتر مصطفی برغوثی ترجمه و تلخیص: لیدا مأموریان


 

دکتر مصطفی برغوثی، سیاستمدارِ ۵۸ سالۀ فلسطینی است، ‌که اگرچه یک پزشک است و سوابق فعالیت‌های پزشکی هم دارد، اما حالا دیگر به عنوان یک سیاستمدار مطرح فلسطینی شناخته‌می‌شود.

خانواده برغوثی‌ها یک خانوادۀ بزرگ ساکن «رام‌الله» هستند. از اعضای مشهور دیگر این خانواده مروان برغوثی، از رهبران فتح است، که درحال‌حاضر ده سال حبس از پنج‌بار حبس ابد خود را در زندان‌های رژیم صهیونیستی سپری کرده است. مروان برغوثی همان کسی است که دولت مردمی حماس در غزه برای مدت طولانی آزادی او را در قبال مبادلۀ اسرا با «گیلعاد شالیط» دنبال می‌کرد؛ اما به سرانجام نرسید. هشتم فروردین‌ماه مروان برغوثی نامه‌ای را از داخل زندان منتشر کرد که در آن از مقامات فلسطینی درخواست کرده بود تا به مذاکرات صلح و تمام همکاری‌ها با رژیم صهیونیستی خاتمه داده، آن را به طور کامل تحریم کرده و از شورای عمومی سازمان ملل بخواهند درخواست کشور مستقل فلسطینی را بپذیرد. او همچنین از مردم فلسطین خواسته بود انتفاضۀ سوم، یعنی قیام غیرخشونت‌آمیزی که روح بهار عربی را داشته باشد آغاز کنند. صهیونیست‌ها او را به خاطر این نامه به زندان انفرادی انتقال دادند.

مصطفی برغوثی از منتقدان سرسخت سیاست‌های سازمان «آزادی‌بخش فلسطین» و تشکیلات خودگردان و فساد حاکم بر آنهاست و همچنین مقاومت غیرخشونت‌آمیز را بهترین روش مبارزه با رژیم صهیونیستی می‌داند. او ده سال پیش، به همراه دو نفر دیگر، جنبش «ابتکار ملی فلسطین» را بنیان گذاشت.

 

برغوثی هنگام تبلیغات انتخاباتی در سال ۱۳۸۴ که برای انتخاب جانشین یاسرعرفات صورت می‌گرفت، توسط نیروهای صهیونیست بازداشت شده و از قدس شرقی که قرار بود سخنرانی انتخاباتی‌اش را در آنجا برگزار کند اخراج شده و همچنین از ورود به نابلس و غزه منع شد. او در این انتخابات ۱۹ درصد آرا را کسب کرد.

در دی‌ماه ۱۳۸۵ لیست مستقل فلسطین، مصطفی برغوثی را به‌عنوان نامزد اصلی خود در انتخابات معرفی کرد، اما او در گیرودار همین انتخابات، دستگیر شد و البته سرانجام یکی از کرسی‌های شورای قانون‌گذاری فلسطین را کسب کرد. او همچنین در مدت کوتاه عمر دولت اتحاد ملی مسئولیت وزارت اطلاعات را برعهده داشت.

هنگام برگزاری دومین کنفرانس خبری راهپیمایی «الی بیت‌المقدس» که در دی‌ماه ۱۳۹۰ در بیروت و به منظور تدارک مقدمات این حرکت برگزار شد، مصطفی برغوثی در محل این کنفرانس حضور پیدا کرد. او حمایت قاطعانۀ خود را از این حرکت اعلام کرده و از تمام مردم آزادۀ جهان خواست تا از این حرکت حمایت کرده و به آن بپیوندند. او در این راهپیمایی مجروح شد و درحالی‌که حرف‌های متناقضی از چگونگی مجروحیتش شنیده می‌شد، به بیمارستان انتقال داده شد.

الیسا راسباخ، روزنامه‌نگار و فیلم‌ساز امریکاییِ ساکن آلمان، گفت‌و‌گویی اینترنتی با او انجام داده و در آن به حرکت حهانی الی بیت‌المقدس و نیز مسائل روز فلسطین پرداخته است. برغوثی اگرچه در این گفت‌وگو تلویحاً و در مواردی صریحاً موجودیت رژیم صهیونیستی را به رسمیت شناخته و حتی وجود بحث هولوکاست را تأیید کرده، اما از این جهت که اتفاق نظری با مبانی فکری تشکیل کاروان الی بیت‌المقدس دارد؛ حرف‌های مهمی دارد؛ که می‌خوانید.  (http://www.counterpunch.com/)

جناب اقای برغوثی واکنش شما نسبت به درخواست مروان برغوثی که از زندان آن را منتشر کرد، چه بود؟

من با نظر او  موافقم. اسرائیل سعی می‌کند مقامات تشکیلات خودگردان را به عامل امنیتی خود تبدیل کند، درحالی‌که  خود به سرکوب و اشغال ما ادامه می‌دهد. به این دلیل تمام این هماهنگی‌ها با اسرائیل باید پایان یابد. همچنین عقیدۀ ما دربارة مقاومت مردمی غیرخشونت آمیز نیز یکسان است. این موضوعی است که در ده سال اخیر به آن پرداخته‌ایم و درحال‌حاضر از اینکه می‌بینم تمام نیروهای سیاسی که قبلاً مقاومت غیرخشونت‌آمیز را مفید نمی‌دانستند، حالا آن را به رسمیت می‌شناسند و به کار می‌گیرند، احساس غرور و خوشبختی می‌کنم. این بزرگترین موفقیتی است که می‌توانستیم به دست بیاوریم و باور دارم که هم‌اکنون  فرصت خوبی به دست آورده‌ایم تا به‌طور متحد مبارزه کنیم.

 

آیا این روش غیرخشونت‌آمیز از روش مبارزۀ روستاهای کرانة باختری الگو گرفته شده است؟

پیش از این در سال ۱۹۳۶م در فلسطین شاهد مقاومت غیرخشونت‌آمیز بوده‌ایم. در آن زمان اعتصابی داشتیم که شش ماه طول کشید. این یک سنت است و بهترین نمونۀ آن انتفاضۀ اول است. اما مقاومت غیرخشونت‌آمیز جدید در اصل در دهکده‌هایی مثل «بودروس» و «سافا» آغاز شده و از آنجا به «بلعین» و «نعلین» رسید و سپس به روستاهای دیگر و «قدس» و «الخلیل» سرایت کرد و اکنون در همه‌جا در حال گسترش است.

اگر شما نگاهی به بیانیه‌های ما که سه یا چهار سال پیش داشته‌ایم بیندازید، خواهید دید که ما پیش‌بینی می‌کردیم که مقاومت غیرخشونت‌آمیز گسترش خواهد یافت. درحال‌حاضر مردم آن را به سه دلیل باور کرده‌اند: اول به دلیل شکست همه‌جانبۀ آنچه روند سازش نامیده می‌شود؛ دوم به این خاطر که درحال‌حاضر بسیاری از مردم درک می‌کنند که مقاومت غیرخشونت‌آمیز بسیار مفیدتر از فعالیت‌های نظامی است؛ و سومین دلیل که بسیار مهم است اینکه این روش بسیار خوبی برای ارتباط دادن مبارزۀ فلسطینی‌ها با همبستگی‌های جهانی حول  یک هدف واضح است که عبارت است از  تغییر شاخص‌ها و موازنۀ قدرت. ما معتقدیم که تاکنون اشغالگران صهیونیست از اشغال ما منتفع شده‌اند، و قرار است که این مقاومت غیرخشونت‌آمیز هزینۀ اشغال را برای آنها بالا ببرد. یکی از کارهای مهمی که ما انجام دادیم، تلاش برای شکست حصر غزه بود. به یاد دارم  هنگامی که در سال ۱۳۸۷ (آگوست ۲۰۰۸ میلادی) با قایقی به غزه رفتیم و موفق به شکست محاصرۀ غزه شدیم، بسیاری از افراد شاخص در غزه تحت تأثیر آن اقدام قرار گرفته بودند؛ یعنی به مقاومت غیرخشونت‌آمیز باور پیدا کردند.

البته انواع دیگری هم از این مقاومت وجود دارد؛ مثل اعتصاب غذا، تظاهرات و شکل بسیار مهم آن که همان تحریم کردن خرید کالاهای صهیونیستی است که در هفته‌های پیش‌رو قصد داریم تمرکز روی آن را افزایش دهیم.

 

چرا روش غیرخشونت‌آمیز مؤثرتر از دیگر روش‌هاست؟

تأثیر آن بیشتر است و نتیجۀ بهتری می‌دهد؛ چون از یک سو به تمام اشخاص و نه فقط یک عدۀ محدود اجازه می‌دهد در آن شرکت داشته باشند و از سوی دیگر به صهیونیست‌ها اجازه نمی‌دهد تا خود را قربانی ماجرا معرفی کنند. درواقع آنها را رسوا می‌کند و نشان می‌دهد که حقیقت وجودی‌شان سرکوبگری، اشغالگری و ایجاد نظامی نژادپرستانه (آپارتاید) است.

 

امسال در سی‌ام مارس [۱۱ فروردین] که مصادف با  روز زمین بود، شاهد یک ابتکار جدید غیرخشونت‌آمیز بودیم که راهپیمایی به سوی قدس نامیده شد؛ شما یکی از حامیان اصلی آن بودید . نقش گروه شما، یعنی «ابتکار ملی فلسطین» و دیگر احزاب سیاسی در این کار چیست؟

من در کمیتۀ هماهنگ‌کنندۀ این راهپیمایی به‌عنوان نمایندۀ تمام احزاب سیاسی کرانۀ باختری حضور داشتم. همۀ احزاب سیاسی در کرانۀ باختری همراه سازمان‌های مدنی و دیگر تشکل‌ها، تمام و کمال در سازمان‌دهی راهپیمایی الی بیت‌المقدس درگیر بودند و همۀ ما  توافق کرده بودیم که با پرچم فلسطین  و همین‌طور با پرچم احزاب خود در این راهپیمایی شرکت کنیم. ایدۀ اصلی این بود که اعضای احزاب گوناگون را تشویق کنیم تا حضوری حداکثری داشته باشند و این ایده نتیجه داد. تلاش بزرگی برای جمع کردن تمام گروه‌های فلسطینی صورت گرفت، بنابراین حداقل این است که راهپیمایی به سوی قدس، یک گام نمادین برای دستیابی به اتحاد است. هنگام تظاهرات کرانۀ باختری، تمام رهبران احزاب سیاسی، پیشاپیشِ دیگران حضور یافتند. البته این وظیفۀ ماست که جلودار باشیم، چون نمی‌توانیم بپذیریم که جوانان توسط اسرائیلی‌ها مجروح شوند و ما عقب ایستاده باشیم و از رهبری‌مان بر آنها لذت ببریم. بسیاری از طرفداران «ابتکار فلسطین» از مناطق گوناگون در راهپیمایی کرانۀ باختری شرکت کردند.

 

جانشین رئیس سازمان عفو عمومی بین‌الملل (General Amnesty International) در امور خاورمیانه و شمال آفریقا از رژیم صهیونیستی خواست تا از توسل به خشونت علیه معترضان دست بردارد. آیا صهیونیست‌ها علیه راهپیمایی به سوی قدس به خشونت متوسل شدند؟

این غیرعادی بود که از همان ابتدا به ما حمله‌ور شدند. فکر می‌کنم آنها امیدوار بودند که تظاهرات به‌نحوی لغو شود. اما هنگامی که متوجه شدند این‌طور نخواهد بود، با خشونت هرچه ‌بیشتر برخورد کردند.

میزان خشونت بسیار نامتناسب، بی‌اندازه و افراطی بود. به‌عنوان مثال در گذرگاه قلندیا، بسیار قبل‌تر از آنکه ما به ایست بازرسی برسیم و حتی قبل از اینکه بتوانیم به آنها نزدیک شویم، شلیک گاز اشک‌آور و گلوله‌های فلزی را که پوشش پلاستیکی نازکی دارند، آغاز کردند، و خشونت متوقف نشد. این نوع برخورد، به روال همیشگی ارتش علیه تجمعات غیرخشونت‌آمیز تبدیل شده است و من اعتقاد دارم تا زمانی که جامعۀ بین‌الملل به انتقاد از آنها نپردازد و آنها را به حد لازم تحت فشار قرار ندهد، وضعیت به همین منوال خواهد بود. من واقعاً از سازمان عفو عمومی بین‌الملل به دلیل جهت دادن توجه‌ها به سوی خشونت و جبر افراط‌آمیزی که آنها به کار بردند تشکر می‌کنم. صهیونیست‌ها حداقل ۳۲۰ نفر را در روز زمین مجروح کردند، یک نفر هم در غزه با گلولۀ پرشتاب کشته شد، مردی در بیت لحم از ناحیه صورت آسیب دید و دچار شکستگی فک شد،  و خود من هم  مورد اصابت یکی از تیرهای گاز اشک‌آور آنها قرار گرفتم که سرم را خراش داد.

 

سازمان عفو عمومی بین‌الملل همچنین در روز زمین به گزارشی استناد کرد که می‌گفت نیروهای امنیتی مقامات فلسطینی (تشکیلات خودگردان) سعی در جلوگیری از اعتراض‌ها در مناطق تحت کنترل خود داشته‌اند و اینکه نیروهای حماس معترضان را در غزه مورد ضرب و شتم قرار داده‌اند. آیا مقاومت مردمی در فلسطین درحال‌حاضر نیروهای فلسطینی را به عنوان اولین چالش پیش‌روی خود دارد؟

نیروهای امنیتی فلسطینی سعی کردند اعتراضات در بیت‌لحم را متوقف کنند، اما موفق نشدند و مردم وابسته به المبادره (حزب ابتکار ملی فلسطین) و فتح و دیگر گروه‌ها موفق شدند از افسران امنیتی که برای مقابله با تظاهراتِ آنها در آنجا حضور یافته بودند؛ عبور کنند. در قلندیا، جمعیتی حضور داشتند که به مردمِ در حال تظاهرات حمله کرده و سعی کردند مانع رسیدن آنها به ایست ‌بازرسی شوند. البته واضح است که آنها لباس‌شخصی بودند. ما آنها را نمی‌شناسیم و به طور دقیق نمی‌توانیم بگوییم چه کسی هدایت آنها را برعهده داشته است، اما واضح است که اقدامات مشکوکی برای به شکست کشاندن تظاهرات وجود داشته است. مقامات فلسطینی به طور رسمی اعلام کردند که از مقاومت مردمی غیرخشونت‌آمیز حمایت خواهند کرد. بنابراین انتظار داریم که هیچ‌کدام از فلسطینیان مانع مبارزۀ غیرخشونت‌آمیز و صلح‌جویانه نشود و سعی در متوقف کردن آن نداشته باشند. چون ما برای آزادی همه تلاش می‌کنیم. همه باید از مقاومت مردمی غیرخشونت‌آمیز حمایت کنند، نه اینکه سعی در مسدود کردن یا مقابله با آن داشته باشند. مقامات کرانۀ باختری و غزه به‌هیچ‌وجه حق جلوگیری از شرکت فلسطینی‌ها در مقاومت غیرخشونت‌آمیز را ندارند؛ حالا چه در غزه چه در کرانۀ باختری یا هرجای دیگر.

 

شما در تظاهرات روز زمین مجروح شدید و به بیمارستان منتقل شدید. گزارش‌های ضدونقیضی دربارۀ دلیل مجروحیت شما وجود دارد. ممکن است برای ما توضیح دهید چه اتفاقی افتاد؟

ازآنجاکه روز زمین امسال روز جمعه بود، با برگزاری دو نماز [جماعت] آغاز شد؛ یکی در خیابان و یکی در داخل مسجد. هنگامی که نماز در خیابان به پایان رسید، مردم همراه آقای علول که عضو کمیتۀ مرکزی فتح است و با رهبری دیگر اشخاص و نیز خود من حرکت را آغاز کردند. همان موقع کسی گفت هنوز افرادی در مسجد منتظرند. بنابراین ما تظاهرات را متوقف کردیم و منتظر شدیم. بعد از آن همه‌چیز به‌خوبی پیش رفت تا اینکه مورد حملۀ ارتش رژیم صهیونیستی قرار گرفتیم. وقتی موج دوم شلیک بمب‌های گاز اشک‌آور شروع شد، یکی از آنها به سر من اصابت کرد و باعث خونریزی شد. من را با سرعت به سمت یک آمبولانس بردند. وقتی داشتم وارد آمبولانس می‌شدم، چند فرد لباس‌شخصی که سعی می‌کردند با تظاهرات مقابله کنند، قصد حمله به من را داشتند و هنگامی که من وارد آمبولانس شدم هجوم آوردند و به ماشین ضربه می‌زدند. ما خوش‌شانس بودیم که آنها نتوانستند وارد ماشین شوند. آنها نه‌تنها به آمبولانسی که من در آن بودم حمله کردند، بلکه دو آمبولانس دیگر را هم مورد حمله قرار دادند. درحال‌حاضر مقامات فلسطینی در حال بررسی این موضوع هستند و ما منتظر نتیجه هستیم.

 

آنها چه کسانی بودند؟

این موضوع در حال بررسی است. ما معتقدیم هرکسی که به فلسطینیانی که در حال اعتراض به اشغال هستند حمله کند، در جهت منافع فلسطینی‌ها گام برنمی‌دارد. این‌طور اقدامات فقط به نفع اشغالگران است. من سه بار دراین‌باره با آقای محمود عباس گفت‌وگو کردم. ما با یکدیگر ملاقات کردیم و او چنین اقداماتی را بر ضد رهبران فلسطینی محکوم نمود. او از من برای زخمی شدن توسط بمب گاز اشک‌آور صهیونیست‌ها دلجویی نمود. افراد عالی‌رتبۀ زیادی در بیمارستان به ملاقات من آمدند. درحال‌حاضر دراین‌باره تحقیق می‌شود که چرا بعضی از این افراد سعی در متوقف‌کردن این تظاهرات داشته‌اند، چون ما به هیچ‌وجه اجازه نمی‌دهیم این اتفاق تکرار شود. ما باید متحد شویم. راهپیمایی به سوی قدس در روز زمین با همکاری بسیار نزدیک حزب من (المبادره)، فتح، جبهۀ مردمی آزادی فلسطین، حماس و دیگران سازمان‌دهی شد. و هنگامی که من در بیمارستان بودم، رهبران تمام احزاب ـ ‌مانند فتح، حماس، جبهۀ مردمی برای آزادی فلسطین و حزب مردم فلسطین‌ ـ به‌منظور تکریم به ملاقات من آمدند. بنابراین ما اجازه نمی‌دهیم تا این اتفاق باعث خدشه‌دار شدن اتحاد ما شود. هیچ نوع درگیری بین احزاب سیاسی وجود ندارد و این اقدام هم توسط گروه کوچکی بود که به آمبولانس‌ها و مجروحان حمله و تظاهرکنندگان را تحریک می‌کردند.

باید دربارۀ این افراد تحقیق کرد. ما باید بفهمیم چه کسی آنها را هدایت و تشویق به این کار کرده است. همچنین اعتقاد دارم صهیونیست‌ها هنگامی که سعی می‌کنند مسئولیت زخمی‌کردن من را از دوش خود ساقط کنند، بسیار مضحک جلوه می‌کنند. آیا آنها می‌توانند ادعا کنند که مسئول زخمی‌شدن ۳۲۰ نفر دیگر که در روز زمین مجروحشان کردند یا مرگ جوان ۲۰ ساله محمود زقوت در غزه هم نیستند؟

 

دستاوردهای روز زمین در قبال ساخت یک اتحاد فلسطینی چه بود؟

من فکر می‌کنم این رویداد باعث تثبیت اتحاد خواهد شد. روز بزرگی بود؛ به‌خصوص که شما مردمی را می‌دیدید که در فعالیت‌ها و اعتراضات این روز چه در داخل اسرائیل ـ ‌نقب و الجلیل ‌ـ و چه در کرانۀ باختری، غزه، قدس و حتی در خارج از مرزهای فلسطین در راهپیمایی شرکت می‌کردند. این نشانۀ بزرگی از به دست آمدن دوبارۀ اتحاد فلسطینی‌ها حول اهداف مشترک بود. همچنین این حرکت، ادغامی عظیم میان مقاومت مردمی غیرخشونت‌آمیز فلسطینی‌ها با همبستگی بین‌المللی بود .

 

اگرچه تظاهرات اعلام همبستگی در بیش از هشتاد کشور جهان صورت گرفت، این فعالان نتوانستند بر دولت‌های خود تأثیر بگذارند و آنها را وادار به حمایت از مسئلۀ فلسطین کنند. نظر شما چیست؟

این حقیقت ندارد. این فعالان  نفوذ بسیار خوبی در کشورهای خودشان دارند. مبارزۀ ما مشابه مبارزه بر ضد آپارتاید (نژادپرستی) در آفریقای جنوبی است. این موضوع زمان می‌برد و باید به مرور جا بیفتد. ما باید از این رویا که دولت امریکا راه‌حلی را پیش‌روی ما بگذارد دست برداریم؛ بعضی سیاستمداران هنوز به این موضوع امید دارند. درحال‌حاضر مردم بسیاری از کشورها مانند مبارزه بر ضد آپارتاید، در حال کار بر روی این مسئله هستند؛ آنها به‌تدریج بر پارلمان‌های خود تأثیر خواهند گذاشت. البته این کار همین حالا هم تأثیر خودش را گذاشته است؛ حتی بر پارلمان اروپا. بعد از مجالس، دولت‌ها هم تغییر خواهند کرد و ایالات متحده، آخرینِ آنها خواهد بود. ما به این موضوع واقفیم.

 

یعنی شما روی اوباما حساب نمی‌کنید؟ به هر حال اگر باز هم انتخاب شود ممکن است به شما کمک کند.

شاید معجزه‌ای رخ بدهد و او تغییر کند. اما من روی مردم ایالات متحده حساب می‌کنم که به‌مرور حقیقت ماجرا را خواهند فهمید؛ ازجمله جامعۀ یهودیان امریکا. به عنوان مثال من هفتۀ گذشته در یک کنفرانس عجیب که توسط سازمانی یهودی به نام «جی‌استریت» در واشنگتن برگزار شد شرکت کردم. اعتقاد دارم این پیروزی بیشتر ماست که هرلحظه به تعداد مردم آگاه از حقیقت و وجاهت مبارزۀ فلسطینی‎ها و واقعیت سرکوبگری نامشروع صهیونیست‌ها افزوده می‌شود. من به مردمی که باعث تغییر دولت‌هایشان خواهند شد ایمان دارم.

 

نظرتان دربارۀ آلمان چیست؟

مردم آلمان بیشتر و بیشتر وضعیت را درک می‌کنند و تعداد بیشتری از آنها مشتاق مسئلۀ فلسطین هستند. مطمئنم شما اظهارات رئیس حزب سوسیال‌دموکرات را در هنگام حضورش در الخلیل، که گفته بود «این آپارتاید است» را خوانده‌اید. این فقط یک شاخص است. هرچقدر این رهبران بیشتر به فلسطین بیایند، بیشتر وضعیت را درک خواهند کرد. مردم آلمان باید بدانند که مبارزۀ ما برای فلسطین آزاد درصدد نفی یا تضعیف رنج‌های یهودیان در زمان هولوکاست یا حتی قتل‌عام‌های روسیه یا تفتیش عقاید مذهبی در اسپانیا نیست. هیچ‌کدام از کارهای ما نافی این‌ها نیست. اتفاقاً این رنج‌های مردم یهود باید انگیزه‌ای برای دولت اسرائیل باشد تا اشتباه مشابهی را تکرار نکند و به سرکوب فلسطینی‌ها نپردازد. مقاومت غیرخشونت‌آمیز ما نه تنها قصد دارد مردم فلسطین را از زیر بار ظلم خارج کند، بلکه همچنین قصد دارد اسرائیلی‌ها را از آخرین نظام استعماری و بدترین شکل نژادپرستی در تاریخ معاصر آزاد کند. فکر می‌کنم هنگامی که مردم آلمان این موضوع را درک کنند، خواهند فهمید که حمایت از مبارزۀ ما درواقع حمایت از هر دو دسته است و باعث متوقف‌شدن درگیری به نفع هر دو گروه خواهد شد. خود اسرائیلی‌ها هم تا وقتی فلسطینی‌ها آزاد نشوند، آزاد نخواهند بود.



نام *
رایانامه *
تارنما